Talen+en+taalvarianten

=1. Talen en taalvarianten=


 * Jongerentaal**

Jeugd- of jongerentaal is de taal die door de jeugd gebruikt wordt. Voorbeelden ervan zijn Murks en straattaal. Jongerentaal is van alle tijden en wordt gevormd onder invloed van allochtone jeugd, TV-programma’s, muziek en toonaangevende jeugdidolen. Jongerentaal staal bol van afkortingen en, voornamelijk Engelse, leenwoorden. Als gevolg van de opkomst van het internet verandert de jeugdtaal constant en zeer snel. Woorden die aan de andere kant van de wereld worden gebruikt zijn in zeer korte tijd ook in Nederland gemeengoed. Vooral de muziekscene draagt bij aan dit fenomeen.

Jeugdtaal wordt door velen gezien als een bedreiging van de Nederlandse taal. Men is bang dat het Nederlands onder invloed van de jongerentaal verloedert. Veel taalkundigen zien het echter als een verrijking. Zij zien taalverloedering dan ook eerder als taalverandering. Het Nederlands is een levende taal die, zolang zij wordt gesproken, aan veranderingen onderhevig is.

De jeugd spreekt jongerentaal vooral als ze onder elkaar zijn. De logische verklaring hiervoor is dat volwassenen lang niet alles begrijpen wat er gezegd wordt, getuige het volgende voorbeeld:

//Mijn dochter van 16 vertelde mij op een dag dat ze examen moest doen voor haar “certi”. Ik dacht een paar seconden na, draaide me om en vroeg: “Examen voor je wat?” Ze keek me zuchtend aan en zei: “Examen voor mijn bromfietscertificaat!”.//


 * Straattaal**

Straattaal is een soort jongerentaal die op straat is ontstaan. Beïnvloed door jongeren van verschillende afkomst, uit diverse culturen en achtergronden is het een mengelmoes van woorden uit verschillende talen. Het is eind vorige eeuw ontstaan toen autochtone en allochtone jongeren onderling probeerden te communiceren. Dat ging in het begin met handen en voeten waarbij een gemeenschappelijk woord werd gevonden en hieraan een algemene betekenis werd gekoppeld. Een kenmerk van straattaal is dat het per stad, streek of regio kan verschillen, afhankelijk van welke culturen en talen in een bepaald gebied voorkomen. Je kunt dan ook niet spreken van //**de**// straattaal, er zijn namelijk vele variaties.

Straattaal wordt voornamelijk gebruikt…op straat! Het wordt gesproken met gelijkgestemden en wordt soms ook als geheimtaal gebruikt. Door het gebruik van straattaal kan in het bijzijn van iemand die de taal niet beheerst over deze persoon, of iets dat hij niet mag weten worden gesproken.

[|Loretta Schrijver in straattaal]


 * Murks**

Ook “Murks” is een vorm van een jongerentaal. Het is een samentrekking van “Marokkaans” en “Turks”. Murks is een taal waarmee autochtone jongeren de klanken en woordkeuze van allochtone jongeren nabootsen. Soms wordt het wat denigrerend bedoelt. Veel allochtone jongeren vatten het op als “beledigend” of “gebrek aan respect”. Het wordt dan ook niet of nauwelijks in hun bijzijn gesproken. Je kunt het echter vergelijken met het nadoen van een Amsterdammer of een Limburger. Vaak wordt dat gedaan omdat mensen spelen met taal gewoon leuk vinden. Ook ontstaan er allerlei grappige communicatiestoornissen door. Denk hierbij aan de reclame waarbij een jongeman aan een Friese boer vraagt of hij op het ijs kan staan. De boer antwoord “Het ken net” (Het kan niet) wat wordt opgevast als “Het ijs is nog niet erg dik maar je kan er net aan op staan”.

In het Murks wordt vooral de nadruk gelegd op de “z”, de “ie” en de “g” klanken. (echt zzzieluggg!)


 * SMS-taal**

SMS-taal is een taal die is ontstaan als MSN-taal. MSN Messenger, tegenwoordig Windows Live Messenger, is een computerprogramma van Microsoft waarmee via het intenet gechat kan worden. Omdat niet iedereen even typevaardig is en het als “snelle” communicatie wordt gebruikt begon men op MSN veel dingen af te korten. “Even wachten” werd “ff w88” en “De mazzel” werd “dmzzl”. Hier ontstond ook het gebruik van emoticons, een reeks tekens die bijvoorbeeld een lachend of droevig gezicht moesten voorstellen :-) of :-( om een emotie uit te drukken om bijvoorbeeld te benadrukken dat iets een grapje was. De MSN-taal is naadloos overgenomen bij het sms-en: het versturen van tekstberichtjes via een mobiele telefoon. Hierbij is nog een extra reden om met afkortingen te werken. In één bericht kan slechts een beperkt aantal tekens worden gebruikt. Ga je over dat aantal tekens heen, dan wordt het bericht in tweeën gesplitst. Het versturen ervan kost dan ook twee keer zoveel. Dit is één van de redenen dan met name jongeren hiervan gebruik maken: een kostenoverweging dus.


 * Dialect**

Een dialect is een variatie op een standaardtaal dat in een beperkt gebied gesproken wordt. Voorbeelden zijn er in Nederland genoeg: Limburgs, Zeeuws, Fries en Twents. Daarnaast zijn er dialecten die zich beperken tot een stad of stedelijk gebied, de zogenaamde stadsdialecten. Het Amsterdam, Utrechts en Haags zijn daar bekende voorbeelden van. Sommige dialecten worden zeer actief in stand gehouden. Het Fries is daar een duidelijk voorbeeld van. Friezen beschouwen het dan ook niet als een dialect maar als een volwaardige taal. Omdat het woord “dialect“ soms een negatieve bijklank heeft wordt het door deskundigen vaak vermeden. Zij spreken liever over “streektaal”.

Dialect is een taalvariant die niet exclusief door jongeren wordt gebruikt. Of je wel of geen dialect spreekt is afhankelijk van een aantal factoren:


 * //Je geboortestreek:// wanneer je in Twente bent geboren is de kans groot dat je zelf ook Twents spreekt.
 * //Aanleg//: de één is veel gevoeliger voor dialecten dan de ander. Men gaat ervan uit dat auditief ingestelde en/of muzikale mensen meer aanleg hebben om een dialect te gebruiken of over te nemen dan anderen.
 * //Je omgeving//: hoe praten je ouders en je vrienden en hoe wordt daar op school of op je werk mee omgegaan?

Het spreken van een dialect is geen keuze zoals het gebruik van Murks of SMS-taal. Je doet het of je doet het niet, vaak gedachteloos en de meeste mensen die dialect spreken kunnen vaak niet (meer) anders. Wel is het zo dat wanneer mensen met hetzelfde dialect “onder elkaar” zijn ze vaak voor de doorsnee Nederlander onverstaanbaar zijn. In gemengd gezelschap wordt het dialect dan aangepast, vernederlandst.


 * Vaktaal/jargon**

Vaktaal of jargon is niet meer dan het woord al zegt: taal die wordt gebruikt binnen een bepaalde beroepsgroep. (vak) Zo zal een timmerman die het over een zwaluwstaartje (houtverbinding) heeft iets heel anders bedoelen dan een bioloog. Tussen timmermannen zal over zo’n woord nooit een misverstand ontstaan terwijl de neutrale luisteraar een heel raar beeld voor ogen kan krijgen. Ook met betrekking tot een sport kan jargon ontstaan. (denk hierbij aan Johan Cruijff: “Hun kennen niet van jou winnen, maar jij ken wel van hun verliezen” en "Met de punt naar achteren spelen) Bij een schoolvak is vaak ook sprake van jargon, met name in de technische of exacte vakken. Jargon is niet exclusief voorbehouden aan jongeren al zou je straat- of jongerentaal als alleen door jongeren gebruikt jargon kunnen beschouwen. Wanneer het gebruikt wordt ligt voor de hand namelijk wanneer “specialisten” onderling een onderwerp bespreken. (dus twee timmermannen over een bouwwerk, of twee chirurgen over een operatie)

=2. Woordenlijst=

Voor het samenstellen van een woordenlijst heb ik diverse internetbronnen geraadpleegd. Een aantal zaken zijn mij daarbij opgevallen.

Zowel in straattaal als in SMS-taal bestaan veel verwijzingen naar plaatsnamen:
 * Apeldoorn = APD
 * Nijmegen = Nimma
 * Rijswijk = Risa
 * Risdam (Hoorn) = Rizzy
 * Roosendaal = RSD
 * Rotterdam = RTTDM, Roffa, R'DAM
 * Schagen = Scaga
 * Zoetermeer = Zoeta
 * Zwolle = Het verre oosten

Straattaal kent veel varianten voor drugs ("joint", "wiet"), "vriend" en zowel in positieve als negatieve zin voor "meisje":
 * Vriend = mattie, makka, gardasj, swa, pape, ouwe, homie
 * Joint/wiet = jamma, wierie, wietrie, klatser, cheiba, pittoe
 * Meisje = sma, makkel, chima, chick, chicka, Rachel (lelijk), snorro (vrouw met snor)

Ook voor politie, homo en "stoer" of "cool" bestaan veel varianten.

SMS/MSN-taal staat bol van afkortingen en afkortingen van vervangende Engelse termen:


 * Relatie op grote afstand = LDR (Long Distance Relationship)
 * Toetsenbord = KB (Keyboard)
 * Tot de volgende keer = TNT (Till next time)
 * Daar drink ik op = IDTT (I Drink To That)



=3. Uitnodigingen=


 * __Uitnodiging in MSN/SMS-taal__**

Haal, vanaaf @9 geefk 1 Bday-party. K’do ID? Gld in 1 flop… CU 2night?!

// (Hallo allemaal, vanavond om 9 uur geef ik een verjaardagsfeest. Cadeau-idee? Geld in een envelop. Zie ik jullie vanavond?) //


 * __Uitnodiging in straattaal__**

Yo Matties, alles toko?

Trek vanavond om 8h uur je pattas aan, stap op je bika of in je beemer en kom naar mijn osso want ik geef een verjaardagsfeest.

Kado? Use your fanta of paas die cash! Prijsloos als je komt!

Check je later…

// (Hallo vrienden, alles goed?

Trek vanavond om acht uur je schoenen aan, stap op je fiets of in je BMW en kom naar mijn huis want ik geef een verjaardagsfeest.

Cadeau? Gebruik je fantasie of geef geld! Heel erg leuk als je komt!

Tot ziens…) //


 * __Uitnodiging in studententaal__**

Hé lullo’s,

morgenavond geef ik een partijtje omdat ik jarig ben. Kom je later omdat je eerst moet inpilsen…moet kunnen. Kom je niet…dat is a-relaxed. Er is voldoende te nassen en er staat een hele berg chinezen met een witte pet op jullie te wachten. Die moeten wel even weggetikt worden maar pas op…wie kaal gaat is de Sjaak!

Voor wie zin heeft gaan we na afloop nog even een vette bek halen en afpilsen.

Laterz.

(Hé vrienden,

morgenavond geef ik een feest omdat ik jarig ben. Kom je later omdat je eerst nog ergens wat gaat drinken, dat is niet erg. Kom je niet…dat is vervelend. Er is voldoende te eten en er staat een grote hoeveelheid bier voor jullie klaar. Dat moet wel even opgedronken worden maar pas op…wie dronken wordt is de pineut.

Voor wie zin heeft gaan we na afloop nog even wat snacken en ergens een biertje drinken.

Tot ziens.)

=Bronvermelding=


 * Onderzoek diverse talen en taalvarianten en uitnodigingen **

[|http://nl.wikipedia.org/wiki/Jongerentaal] [|http://nl.wikipedia.org/wiki/Murks] [] [] []


 * Woordenlijst **** en **** uitnodigingen **

[] [] [] [] [] []